Taxusbessen

taxus

  • Pestvogel in de taxus. Fotograaf: gerritkie

    Vogels eten van giftige taxus

    Momenteel zit de taxus (Taxus baccata) vol met bessen en dat is goed nieuws voor veel vogels. Vooral lijsters en spreeuwen zijn gek op de rode, zoete besjes. En als je veel mazzel hebt, kun je zelfs een pestvogel tegenkomen op de taxus.

    Venijnboom

    De taxus wordt ook wel de venijnboom genoemd. Die naam dankt hij aan het feit dat bijna alle delen van de boom de zeer giftige stof taxine bevatten. Zelfs de zaadjes in de bessen zijn giftig. Het enige deel dat geen gif bevat is het vruchtvlees van de bes dat het zaadje deels omhult. Toch gaan de vogels in het filmpje hieronder niet dood van de zaden die ze via de bessen binnenkrijgen.

    Als een zoogdier een taxuszaadje binnenkrijgt, kan dat fatale gevolgen hebben. In het spijsverteringskanaal wordt de zaadhuid van het zaadje afgebroken en komt het gif vrij. Gelukkig voor vogels kunnen zij de zaadhuid niet afbreken en poepen het zaadje onbeschadigd uit. In het filmpje zie je ook hoe een merel het zaadje uitspuugt. Op deze manier krijgen vogels een lekker hapje en worden de zaden van de taxus toch succesvol verspreid.

    Om de kans op succesvolle verspreiding van de zaden nog verder te verhogen, verdeelt de taxus de rijping van de besjes over twee tot drie maanden. Je kunt dus nog wel even genieten van vogels op de taxus.

    Bron: Vroege vogels

Oude fruitrassen

Vergeten appels en peren

  • De Zoete Campagner, Bellefleur en Koningin Emma zijn in de winkel verdrongen door Elstar en Jonagold. Maar dergelijke oude appelrassen bestaan nog wel, en ze worden gekoesterd door pomologen. Anders dan nu waren er tot in de jaren zestig tientallen soorten appels verkrijgbaar. Bijna iedere boerderij had wel een eigen boomgaard en leverde aan de lokale groenteboer of markt. Zeker 50 tot 60 appelrassen kenden we toen wel in ons land.

    appels

    Laag en strak

    Het schrale aanbod van nu heeft alles te maken met de huidige manier van appels telen: niet meer in die mooie hoogstambomen, maar aan lage, struikachtige appelboompjes die strak in rijen staan en waarvoor je niet de ladder op hoeft. Niet iedere appelsoort leent zich hiervoor en daarmee is het aanbod van soorten verschraald. De oude boomgaarden verdwenen of leiden een kommervol bestaan.

    Genetische variatie

    Oude rassen worden in kaart gebracht en boomgaarden onderhouden door hoogstambrigades en pomologen, deskundigen op het gebied van fruit. Hennie Rossel is zo’n pomoloog, en hij zet zich in om oude appel- en perenrassen te bewaren. Hoogstamfruitbomen ziet hij niet alleen als cultureel erfgoed, maar ook als esthetisch landschapselement. Bovendien kan de genetische variatie van al die soorten van belang zijn bij het bestrijden van ziekten bij moderne fruitrassen. Rossel is daarom een eigen genenbank begonnen om die variëteit te waarborgen.

    Appel uit Azië

    Onze appel komt oorspronkelijk uit Centraal-Azië. Wij kenden in onze streken ook wel appelsoorten, maar dat waren niet de lekkere eetbare. Veel appelkennis komt uit een standaardwerk van Johann Hermann Knoop uit 1758, dat hier digitaal te bekijken is.

    BRON Vroege Vogels